ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Արտահանում դեպի Եվրամիություն» ուղեցույցը․ ծիծաղելի «այբբենարան»

Իմ կարծիքով, ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության կողմից հրապարակված «Արտահանում դեպի Եվրամիություն» գործնական ուղեցույցը ոչ թե օգտակար, այլ ծիծաղելի է։ Այս եզրահանգումը հիմնավորում եմ իմ փորձով և տեսողականությամբ՝ որպես գյուղատնտես և գործարար։

Նախարարության կողմից ստեղծված այս 11 էջանոց ձեռնարկը, որը պետք է ցույց տա, թե որտեղից պետք է սկսել ԵՄ շուկա մուտք գործելու ճանապարհը, իրականում սկսվում է այն հարցերով, որոնք ցանկացած բարձրագույն կրթություն ստացած մարդու համար բնական են։ Փաստաթղթում պահանջվում է նախապես պարզել ապրանքի տեսակը, պահպանման պայմանները, փաթեթավորումը և այլն։ Սա նման է այբբենարան տալու համալսարանի ուսանողին։ Եթե մարդը արտահանման գործընթացի հիմունքները չգիտի, նա պետք է առաջին հերթին այդ հիմունքները սովորի, ոչ թե նախարարության կողմից պատրաստված այս պրիմիտիվ ուղեցույցը կարդա։ Իհարկե, եթե մարդը չունի այդ գիտելիքները, նա պետք է ընդհանրապես չմտնի առևտրի մեջ։

Իրականում, գյուղատնտեսական արտահանումը պահանջում է տարիների փորձ, բազմաթիվ գիտելիքներ և մանրակրկիտ ծրագրավորում։ Այս «այբբենարանի մակարդակով» ուղեցույցը փորձառու գործարարների համար ոչ միայն անիմաստ է, այլև վիրավորական։ Այն սկսնակներին էլ անխուսափելի ձախողման է դաշնակցում։

Իրականում, եթե իշխանությունները ցանկանում էին աջակցել արտահանմանը, նրանք պետք է 8 տարի առաջ կենտրոնանային ավելի լուրջ հարցերի վրա։ Պետք էր վերազինել լաբորատորիաները, որպեսզի մեր ապրանքները կարողանային ստուգվել եվրոպական չափանիշներով։ Պետք էր ստեղծել մթերման կայաններ։ Պետք էր ապահովել ապրանքի արտադրության հետագծումը, որպեսզի ցանկացած ապրանքի համար հնարավոր լիներ իմանալ՝ ի՞նչ թունաքիմիկատ է օգտագործվել, ի՞նչ պարարտանյութ է տրվել և այլն։

Այս ամենի փոխարեն, նախարարությունը հրապարակում է այս «ծիծաղելի ուղեցույցը»։ Իմ կարծիքով, եթե իշխանությունները ճիշտ էին ուսումնասիրելու ԵՄ շուկան, հասկանալով, թե ինչ պահանջարկ կա, և ըստ այդմ ուղղորդել ֆերմերներին, այս ուղեցույցի կարիքը չէր լինի։

Անդրադառնալով կառավարության կողմից շուկա կորցրած ֆերմերներին աջակցելու ծրագրերին՝ պետք է նշեմ, որ դրանք կարող են մի փոքր ժամանակ շահել մինչև նոր շուկաներ գտնելը, սակայն հատկացված գումարը՝ 4 միլիարդ դրամ կամ 10 միլիոն դոլար, անհամաչափ է գործարարների կրած միլիարդավոր դոլարների վնասների համեմատ։

Եթե ՀՀ իշխանությունները չկարողանան դիվանագիտական ճանապարհով պայմանավորվածության հասնել Ռուսաստանի հետ, դա կունենա ողբերգական հետևանքներ մեր գյուղատնտեսության համար, որը և այնպես գտնվում է օրհասական վիճակում։

Ի վերջո, պետք է դադարեցնել այս պաթետիզմը, այս գռեհիկ հայրենասիրական զեղումները, որոնք իբր թե երկրի ինքնուրույնությունը են պահում։ Պետք է զբաղվել իրենց աշխատանքով և գործով։