Իրականացված օպերացիան, որը հայտնի է որպես Իվանյանի կրակակետերի լռեցում, հայտնի է որպես 1992 թվականի մարտի 18-ի իրադարձություն, որը դարձավ Արցախի պատմության և Ադրբեջանի նորագույն պատմության ամենախայտառակ էջերից մեկը։
1992 թվականի մինչև այս օրը Իվանյանի (Խոջալուի) շրջանում տեղակայված ադրբեջանական կողմի կողմից վերահսկվող կրակակետերն անընդհատ թիրախավորում էին Արցախի հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտը և դրան հարակից բնակավայրերը։ Այս կրակակետերից, որոնք հագեցած էին «Գրադ» համազարկային ռեակտիվ համակարգերով, «Ալազան» կայանքներով, հրանոթներով և զրահատեխնիկայով, խաղաղ բնակչության վրա հարձակումները դարձել էին առօրյա երևույթ։
Մարտի 18-ին Արցախի ինքնապաշտպանական ուժերը հաջողությամբ իրականացրեցին լայնածավալ գործողություն՝ նպատակ ունենալով խիստ վնասվածքներ հասցնել ադրբեջանական կողմի կրակային հզորությանը։ Այս գործողության արդյունքում Իվանյանի շրջանի կրակակետերը հաջողությամբ լռեցվեցին, ինչը զգալիորեն նվազեցրեց Ստեփանակերտի և հարակից բնակավայրերի վրա ռազմական ճնշումը։
Այս օպերացիան նախորդել էր խաղաղ բնակչությանը Աղդամ քաղաք տեղափոխելու մարդասիրական միջանցքի բացմանը։ Թեպետ միջանցքը նախատեսված էր խաղաղ բնակչության անվտանգ տեղափոխման համար, սակայն դրանից հետո ադրբեջանական կողմի կողմից իրականացված ներքաղաքական բախումների հետևանքով միջանցքով տեղափոխված հայերից մի մասը ենթարկվեց խոշտանգումների և սպանվեց։ Այս իրադարձությունը, որը հաճախ անվանում են «Աղդամի ողջամիտները», դարձավ 1992 թվականի մարտի ամենահրատակավոր և ողբերգական իրադարձություններից մեկը։
About the Author
