Իմ տեսակետով, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավորների կողմից ներկայացված օրինագիծը, որը նախատեսում է հնարավորություն ստեղծել պետական հուշարձանների ցանկերում ներառված պաշտամունքային կառույցների օտարման համար, ավելի շատ վարկաբեկման միտում ունի, քան իրական խնդիր լուծելու։
Այս նախագիծը, որը պահանջում է Կառավարության համաձայնություն ցանկացած երրորդ անձի հատուցմամբ կամ անհատույց օտարման համար, ստեղծում է տպավորություն, թե Մայր աթոռը կարող է նույնիսկ պաշտամունքային շինություն վաճառելու համար պատրաստ է։ Սա, սակայն, հակասում է Մայր աթոռի կողմից միշտ պաշտպանվող դիրքորոշմանը, որ պաշտամունքային շինությունները չեն կարող վաճառվել։ Իրականում, նման նախադեպ Մայր աթոռի պատմության մեջ չի եղել։
Այս իրավիճակը պետք է դիտարկել ավելի լայն համատեքստում։ Պետք է հիշել, որ նախկին ԽՍՀՄ ժամանակահատվածում բռնազավթվել են Մայր աթոռի բազմաթիվ եկեղեցիներ և պաշտամունքային շինություններ։ Այսօր այդ շինությունները գտնվում են Հայաստանի պետության հաշվեկշռում, և իրականում պետք է վերադարձվեն իրենց իրավահասարակին՝ Մայր աթոռին։
Այսպիսով, ես այս նախագիծը համարում եմ ինքնանպատակ և քարոզչական բացասական ֆոն ստեղծելու համար իրականացվող միջոցառում։
Երբեմնի հեղինակների կողմից առաջարկվող այն դիտարկումը, թե մի օր Մայր աթոռը կարող է որոշել եկեղեցի նվիրել, ասենք, Նախիջևանի թեմին, ինչպես, օրինակ, Գեղարդից ինչ-որ մասունք են նվիրել Ռուս ուղղափառ եկեղեցուն, ես չեմ կարող մեկնաբանել նրանց երևակայությունները։ Սակայն, եթե նրանք ցանկանում են նման օրինագիծ ընդունել, նրանք պետք է առաջին հերթին ներկայացնեն մեկ փաստ՝ ցույց տան, որ եղել է նման գործարք, որի կրկնությունը նրանք փորձում են կանխել։ Բայց նման բան իրենք չեն կարող ցույց տալ, քանի որ նման դեպքեր չեն եղել։
Ինչ վերաբերում է Սուրբ Գեղարդի մասին նշված դեպքին, ապա պարզաբանումը հստակ է՝ խոսքը մանրաթելի մասունքի մասին է, և նման նվիրատվություններ, փոխանակումներ քույր եկեղեցիների միջև ընդունված պրակտիկա են։ Ռուս եկեղեցին էլ իր հերթին տրամադրել է բազմաթիվ սրբերի մասունքներ, որոնք պահպանվում են Մայր աթոռում։
Եթե նման սահմանափակումներ են ուզում կիրառել, ապա իմ կարծիքով, ավելի լոգիկական կլինի սկսել Հայաստանի տարածքից՝ սահմանափակելով, որ պետությունը չհանձնի այդ տարածքները։ Այս հարցում իրենք ունեն անելիքներ, և դրա նախադեպերը բազմիցս են ցույց տրվել։
About the Author
